X
تبلیغات
بابا آب داد
(مرکز یادگیری آموزشی و پرورشی)+(بانک مقالات با موضوع آموزش و پرورش)+...

شیوه همراهی با دانش آموزان در فصل امتحانات

آیا می دانید چه موقعی در خانواده ها بیشترین اختلافات بروز می کند؟
جواب این سئوال را هم از دانش آموزان کلاسم وهم از والدین آن ها طی پرسشنامه ای جویا شدم . برایم جالب بود که هر دو گروه پاسخ یکسانی داده بودند و آن این بود : « زمان امتحانات »  والدین می گفتند : فرزندان حرف ها وراهنمایی های ما را نمی شنوند، فرزندان  می گفتند : والدین تصور می کنند ما حرف های آنان را در دفعه اول نشنیده ایم و مدام تکرار می کنند ، درس بخوان نمره خوب بگیر، چرا به فکر خودت نیستی و.........
بدون تردید فصل امتحانات یادآور دغدغه ها ونگرانی هاست . این دغدغه ها و نگرانی ها محدود به دانش آموز نمی شود ، بلکه فضای خانه و خانواده را نیزدر بر می گیرد . گویی والدین و اعضای خانواده امتحان دارند . دانش آموز برای رهایی گاه به مطالعه بیشتر روی می آورد و گاه درس وکتاب را به کناری نهاده ، والدین نیز برای رهایی گاه چاره جویی هایی را  در پیش می گیرند و گاه با تذکرات مداوم دانش آموز را به خواندن درس ها و مطالعه بیشتر توصیه می کنند.
این سوال بسیاری از والدین است که وظیفه آن ها در شروع فصل امتحانات چیست ؟ آیا ضروری است والدین خود را درگیر مسائل درسی فرزندانشان کنند؟
هدف ازنوشته حاضر پاسخ گویی به یک سئوال است :وظیفه والدین در شروع فصل امتحانات چیست ؟
فضای آرام بخش ، شورآفرین واطمینان بخش بیافرینند.
قطعا اصلی ترین وظیفه والدین ایجاد فضایی صمیمی ، دلگرم کننده ، فرح بخش وشورآفرین است .چنین فضایی درون محیط خانواده ، دغدغه ها را به حداقل می رساند امکان بروز استعدادها را میسر می سازد . توانایی های هوشی وعاطفی فرزندان را گسترش می دهد وفرزندان را مسئول ومتکی به خود بار می آورد .
سامان بخشیدن به مسائل ومشکلات اقتصادی در ایام امتحانات
بدون تردید مسائل مالی نقشی در نمرات تحصیلی و موفقیت فرزندان ایفا می کنند . سامان بخشیدن مسائل مالی در زمان امتحانات وظیفه ای مهم است که باید والدین آن ها را جدی بگیرند.واقعیت آن است که مسائل مالی گاه عرصه را بر والدین تنگ می سازد .طبعا تحمل این مشکلات صبر آنان را سرریز کرده و فشارهایی را به دانش آموزان منتقل می کند .ظرفیت دانش آموزان محدود است و حساسیت وی زیاد .برنامه ریزی اقتصادی در طول سال وبه ویژه در زمان امتحانات بیشترین کمک به دانش آموز است تا با آسودگی خاطر به مسائل درسی و تحصیلی بپردازد.
انعکاس تعدیل یافته فرازونشیب ها
مشکلات همیشه وجود دارند ، حتی اگر همیشه مشکلات وجود نداشته باشند ، انسان ها سعی می کنند ، مشکلی را به وجود آورند ، اعم از مشکلات مالی ، اختلافات خانوادگی ، درگیری های فامیلی و ....شاید مشکلات به خودی خود مهم نباشد ، مهم چگونگی مواجهه با این مشکلات است . سعی کنید در ایام امتحانات حتی الامکان همه مشکلات را به فرزندان منتقل نکنید.
تلاش کنید مشکلات را با همه ابعاد وزوایای نگران کننده و طاقت فرسا به آنان نگویید.
پرهیزاز اختلافات خانوادگی در حضور فرزندان
فرندان شما خواه ناخواه از اختلافات شما وهمسرتان آگاه می شوند .سعی کنید این اختلافات را در حضور آن ها دامن نزنید، بیان اختلافات وبازگویی مجدد آن ها به همراه القاب تحقیر کننده ، جسم و روح فرزندتان را فرسوده می سازد .آرزدگی خاطر و فرسودگی جسم و روح فرزندتان مجالی برای یادگیری درس به آنها نخواهد بود.
امتحان دانش آموزان ، وظیفه دانش آموز است نه وظیفه والدین .والدین مسئولیت های خودشان را دارند و دانش آموز مسئولیت های خودش را دارد.
امتحان جزو وظایف اوست . این وظیفه فرزند شماست که به موقع درس بخواند ، تمرین حل کند ، خود را برای امتحان کلاس و امتحان ثلث آماده کند. شما وظایف دیگری دارید بهتر است هرکسی به وظایفش بپردازد.
6- ارتباط خود را با مدرسه ، معلمان ، انجمن اولیاء مربیان بیشتر کنید.
ارتباط هرچه بیشتر شما با مدرسه ومعلمان باعث خواهد شد فرزندتان با دلگرمی بیشتری درس ها را دنبال کند. در ملاقات با معلمان و مشاوران از راهنمایی های آنها حداکثر استفاده را ببرید و به آن ها عمل کنید.
7-رفت وآمدهای خانوادگی را محدود کنید .
به میهمانی رفتن ومیهمانی دادن وقت زیادی را از شما و فرزندتان خواهد گرفت.
در زمان امتحانات ، میزان رفت و آمدها را کم کنید.
تفریحات برنامه ریزی شده را جایگزین سایرفعالیت ها نمایید .
درس خواندن طولانی وخسته کننده به سود فرزندتان نیست . تفریح هر چند تفریحات ساده نظیر گردش در فضای آزاد ، کوه ، پارک رفتن و ... فواید زیادی برای شما و فرزندان دارد وهزینه کمتری نیز نسبت به مهیمانی دادن و یا مهمانی رفتن دارد.
در برنامه های درسی فرزندتان دخالت نکنید ، اما نظارت داشته باشید. فرزندان شما بارها و بارها از معلمان ، مشاوران و مربیان تربیتی و ... توضیحات فراوانی شنیده اند . تاکیدهای بیش از حد ، امر ونهی های مکرر ، سرزنش ، دستورات شما در موقعیت دشوار امتحانی ، از سوی فرزندتان به عنوان دخالت تلقی می شود.
10-در فرصت های مناسب فرزندتان را تایید وتشویق کنید.
با تشویق وتایید فرزندتان حس عجیبی در او رشد می کند . او احساس می کند که قدرت عجیبی پیدا کرده است ، قادر است بیشتر مطالعه کند ، تمرین کند، یادبگیرد . یادگیری برایش جالب و شورانگیز خواهد شد.شما می توانید در لحظه ای که موفق به حل مسئله ای شده است یا در حال مطالعه است و یا حتی لحظه ای که کتاب هایش را منظم کرده او را تحسین کنید.یک جمله کوتاه کافی است : وقتی دیدم مطالعه می کنی خوشحال شدم . لحن گرم وصمیمی شما بر تشویق وتایید او چندان می افزاید.
11- از تحقیر ، سرکوب کردن و طعنه زدن جدا بپرهیزد.
بدون تردید کلمات نارحت کننده ، طعنه آمیز وریشخند کننده اجازه فعالیت های مفید را از فرزندتان سلب می کند . کاهش کلمات منفی و تحقیرآمیز باعث افزایش موفقیت فرزندتان خواهدشد.
12- شنونده صمیمی حرف ها وشکایت های فرزندتان باشید
همیشه اوضاع بر وفق مراد نیست . گاه دانش آموز از درسی تنفر دارد .
گاه نسبت به رفتار معلمی اعتراض داردو یا از یادگیری درسی عاجز است . در بیشتر این مواقع فرزندتان راهنمایی های شما را نمی خواهد ، او به دنبال
گوش شنوایی است . به دنبال آن است که کسی حرف هایش را بشنود وقضاوت نکند. او با درد دل کردن احساس سبکی خواهدکرد. در چنین موقعیت هایی به استقبالش بروید.از قضاوت کردن درباره حرف هایش جداخوددای کنید. از توصیه کردن بپرهیزد.وظیفه شما فقط شنیدن است . حرف هایش را بپذیرید ، سعی کنید احساس او را درک کنید. مطمئن باشید همه چیز به خیر و خوشی خواهد گذشت.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:55  توسط مهدی بیگ وردی | 

شیوه همراهی با دانش آموزان در فصل امتحانات

آیا می دانید چه موقعی در خانواده ها بیشترین اختلافات بروز می کند؟
جواب این سئوال را هم از دانش آموزان کلاسم وهم از والدین آن ها طی پرسشنامه ای جویا شدم . برایم جالب بود که هر دو گروه پاسخ یکسانی داده بودند و آن این بود : « زمان امتحانات »  والدین می گفتند : فرزندان حرف ها وراهنمایی های ما را نمی شنوند، فرزندان  می گفتند : والدین تصور می کنند ما حرف های آنان را در دفعه اول نشنیده ایم و مدام تکرار می کنند ، درس بخوان نمره خوب بگیر، چرا به فکر خودت نیستی و.........
بدون تردید فصل امتحانات یادآور دغدغه ها ونگرانی هاست . این دغدغه ها و نگرانی ها محدود به دانش آموز نمی شود ، بلکه فضای خانه و خانواده را نیزدر بر می گیرد . گویی والدین و اعضای خانواده امتحان دارند . دانش آموز برای رهایی گاه به مطالعه بیشتر روی می آورد و گاه درس وکتاب را به کناری نهاده ، والدین نیز برای رهایی گاه چاره جویی هایی را  در پیش می گیرند و گاه با تذکرات مداوم دانش آموز را به خواندن درس ها و مطالعه بیشتر توصیه می کنند.
این سوال بسیاری از والدین است که وظیفه آن ها در شروع فصل امتحانات چیست ؟ آیا ضروری است والدین خود را درگیر مسائل درسی فرزندانشان کنند؟
هدف ازنوشته حاضر پاسخ گویی به یک سئوال است :وظیفه والدین در شروع فصل امتحانات چیست ؟
فضای آرام بخش ، شورآفرین واطمینان بخش بیافرینند.
قطعا اصلی ترین وظیفه والدین ایجاد فضایی صمیمی ، دلگرم کننده ، فرح بخش وشورآفرین است .چنین فضایی درون محیط خانواده ، دغدغه ها را به حداقل می رساند امکان بروز استعدادها را میسر می سازد . توانایی های هوشی وعاطفی فرزندان را گسترش می دهد وفرزندان را مسئول ومتکی به خود بار می آورد .
سامان بخشیدن به مسائل ومشکلات اقتصادی در ایام امتحانات
بدون تردید مسائل مالی نقشی در نمرات تحصیلی و موفقیت فرزندان ایفا می کنند . سامان بخشیدن مسائل مالی در زمان امتحانات وظیفه ای مهم است که باید والدین آن ها را جدی بگیرند.واقعیت آن است که مسائل مالی گاه عرصه را بر والدین تنگ می سازد .طبعا تحمل این مشکلات صبر آنان را سرریز کرده و فشارهایی را به دانش آموزان منتقل می کند .ظرفیت دانش آموزان محدود است و حساسیت وی زیاد .برنامه ریزی اقتصادی در طول سال وبه ویژه در زمان امتحانات بیشترین کمک به دانش آموز است تا با آسودگی خاطر به مسائل درسی و تحصیلی بپردازد.
انعکاس تعدیل یافته فرازونشیب ها
مشکلات همیشه وجود دارند ، حتی اگر همیشه مشکلات وجود نداشته باشند ، انسان ها سعی می کنند ، مشکلی را به وجود آورند ، اعم از مشکلات مالی ، اختلافات خانوادگی ، درگیری های فامیلی و ....شاید مشکلات به خودی خود مهم نباشد ، مهم چگونگی مواجهه با این مشکلات است . سعی کنید در ایام امتحانات حتی الامکان همه مشکلات را به فرزندان منتقل نکنید.
تلاش کنید مشکلات را با همه ابعاد وزوایای نگران کننده و طاقت فرسا به آنان نگویید.
پرهیزاز اختلافات خانوادگی در حضور فرزندان
فرندان شما خواه ناخواه از اختلافات شما وهمسرتان آگاه می شوند .سعی کنید این اختلافات را در حضور آن ها دامن نزنید، بیان اختلافات وبازگویی مجدد آن ها به همراه القاب تحقیر کننده ، جسم و روح فرزندتان را فرسوده می سازد .آرزدگی خاطر و فرسودگی جسم و روح فرزندتان مجالی برای یادگیری درس به آنها نخواهد بود.
امتحان دانش آموزان ، وظیفه دانش آموز است نه وظیفه والدین .والدین مسئولیت های خودشان را دارند و دانش آموز مسئولیت های خودش را دارد.
امتحان جزو وظایف اوست . این وظیفه فرزند شماست که به موقع درس بخواند ، تمرین حل کند ، خود را برای امتحان کلاس و امتحان ثلث آماده کند. شما وظایف دیگری دارید بهتر است هرکسی به وظایفش بپردازد.
6- ارتباط خود را با مدرسه ، معلمان ، انجمن اولیاء مربیان بیشتر کنید.
ارتباط هرچه بیشتر شما با مدرسه ومعلمان باعث خواهد شد فرزندتان با دلگرمی بیشتری درس ها را دنبال کند. در ملاقات با معلمان و مشاوران از راهنمایی های آنها حداکثر استفاده را ببرید و به آن ها عمل کنید.
7-رفت وآمدهای خانوادگی را محدود کنید .
به میهمانی رفتن ومیهمانی دادن وقت زیادی را از شما و فرزندتان خواهد گرفت.
در زمان امتحانات ، میزان رفت و آمدها را کم کنید.
تفریحات برنامه ریزی شده را جایگزین سایرفعالیت ها نمایید .
درس خواندن طولانی وخسته کننده به سود فرزندتان نیست . تفریح هر چند تفریحات ساده نظیر گردش در فضای آزاد ، کوه ، پارک رفتن و ... فواید زیادی برای شما و فرزندان دارد وهزینه کمتری نیز نسبت به مهیمانی دادن و یا مهمانی رفتن دارد.
در برنامه های درسی فرزندتان دخالت نکنید ، اما نظارت داشته باشید. فرزندان شما بارها و بارها از معلمان ، مشاوران و مربیان تربیتی و ... توضیحات فراوانی شنیده اند . تاکیدهای بیش از حد ، امر ونهی های مکرر ، سرزنش ، دستورات شما در موقعیت دشوار امتحانی ، از سوی فرزندتان به عنوان دخالت تلقی می شود.
10-در فرصت های مناسب فرزندتان را تایید وتشویق کنید.
با تشویق وتایید فرزندتان حس عجیبی در او رشد می کند . او احساس می کند که قدرت عجیبی پیدا کرده است ، قادر است بیشتر مطالعه کند ، تمرین کند، یادبگیرد . یادگیری برایش جالب و شورانگیز خواهد شد.شما می توانید در لحظه ای که موفق به حل مسئله ای شده است یا در حال مطالعه است و یا حتی لحظه ای که کتاب هایش را منظم کرده او را تحسین کنید.یک جمله کوتاه کافی است : وقتی دیدم مطالعه می کنی خوشحال شدم . لحن گرم وصمیمی شما بر تشویق وتایید او چندان می افزاید.
11- از تحقیر ، سرکوب کردن و طعنه زدن جدا بپرهیزد.
بدون تردید کلمات نارحت کننده ، طعنه آمیز وریشخند کننده اجازه فعالیت های مفید را از فرزندتان سلب می کند . کاهش کلمات منفی و تحقیرآمیز باعث افزایش موفقیت فرزندتان خواهدشد.
12- شنونده صمیمی حرف ها وشکایت های فرزندتان باشید
همیشه اوضاع بر وفق مراد نیست . گاه دانش آموز از درسی تنفر دارد .
گاه نسبت به رفتار معلمی اعتراض داردو یا از یادگیری درسی عاجز است . در بیشتر این مواقع فرزندتان راهنمایی های شما را نمی خواهد ، او به دنبال
گوش شنوایی است . به دنبال آن است که کسی حرف هایش را بشنود وقضاوت نکند. او با درد دل کردن احساس سبکی خواهدکرد. در چنین موقعیت هایی به استقبالش بروید.از قضاوت کردن درباره حرف هایش جداخوددای کنید. از توصیه کردن بپرهیزد.وظیفه شما فقط شنیدن است . حرف هایش را بپذیرید ، سعی کنید احساس او را درک کنید. مطمئن باشید همه چیز به خیر و خوشی خواهد گذشت.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:55  توسط مهدی بیگ وردی | 
تعريف املا:


املاکلمه اي عربي است به معني پر کردن -بر سر جمع گفتن -تقرير مطلبي تا ديگري ان را تحرير کند. 


در فرانسوي املا يعني کسي مطلبي را بخواند وديگري ان را بنويسد .


در فارسي از بر نويسي يا گفتار نويسي -بدون ديدن کلمات گفته هاي ديگران را بنويسند .


در حقيقت املا تلاش و تکاپويي براي نوشتن درست کلمات است وبيشتربه سنجش دو مهارت مهم گوش دادن ونوشتن ومهارتهاي ذهني مربوط به ان مي پردازند .


اما تند نويسي - خوانانويسي زيبا نويسي ودرست نويسي و رعايت فاصله کلمات هم جزو اهداف است .


اهداف اموزشي املا:


- تمرين شنيدن - تمرين نوشتن - شناخت شکل نوشتاري کلمات روز مره و رايج - اشنايي با کلمات جديد- مشخص شدن مشکلات نوشتاري ورفع ان ها - خوانا نويسي


چند نکته در مورد املا گويي :- در جلسه اموزشي املا نمره ثبت نمي شود - در جلسه ارزشيابي املا نمره ثبت مي شود.پيش از گفتن املا متن به صورت کامل خوانده شود .- از مجموع کلمات و حروف خوانده شده جمله ساخته شود - بعد از اتمام املا يک بار متن خوانده شود.


روش هاي مختلف در اموزش املا:


- املاي تقريري :کلمه - جمله- روي تخته نوشته شود بعد پاک شود .


- املاي تابلويي - املاي کامل کردني : چند جمله نوشته شود چند جاي خالي بماند.- املاي کارتي: تعداد کلمه نوشته شود با کارت نشان داده شود .- املاي تيمي : به صورت گروهي - املاي انتخابي از چند درس - املاي بي صدا : به صورت لب خواني - املاي انگشتي : روي پشت دانش اموز با انگشت نوشته  شود بعد دانش اموز بنويسد .- املاي هوايي  - املاي ترکيبي :متني غير از متن کتاب با کلمات خوانده شده انتخاب شود .


-املاي بي نقطه -سر کش - بي دندانه ( يکي از روش هاي توصيفي به نام شناسايي )- املاي تصويري - املاي  ابزاري ( خمير - مهره - نخ - ... )- املاي دانش اموز به والدين وبا لعکس - املا توسط معام هاي ساير کلاس ها


- املا با استفاده  از اشتباهات نوشتاري دانش اموزان يعني متن ا ز روي  اشتباهات دانش اموزان تنظيم گردد.- املاي سرعتي از بهمن به بعد - گفتن املا از کتاب هاي داستان يا رشد دانش اموز - انتخاب متن املا توسط دانش اموزان


- استفاده ازضبط صوت طبق اخرين ضابطه انتخاب متن املا در پايه اول در نوبت اول حدود ?? تا ?? کلمه ودر نوبت دوم حدود ?? کلمه - تعداد کلمات خارج از کتاب در نوبت اول ? تا? ودر نوبت دوم ? تا?? کلمه  اما از کلماتي که قبلا در کلاس اموزش ديده اند باشد


- لا زم به ذکر است اين روش ها همه به عنو ان روشهاي پيشنهادي مي با شد واگر فقط تنها از يک روش اموزشي استفاده گردد شايد ارزش اموزشي خود را از دست بدهد .

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:52  توسط مهدی بیگ وردی | 

مهمترین عوامل آموزشگاهی که بر پیشرفت تحصیلی مخصوصا” در درس ریاضیات مؤثرند ، عبارتنداز :
۱- روابط معلم و دانش آموز
۲- مهارت معلمان
۳- شرایط آموزشی و امتحانات مطلوب تحصیلی
۴- ارزشیابی
۵- کتابهای درسی و مواد آموزشگاهی
۶- ناهماهنگی برنامه و روشها و روشهای آموزشی
۷- آماده کردن درس و نمره دادن
۸- تقویم و ساعت آموزشی
۹- فضای کلاس و تسهیلات مدرسه
۱۰ - انتظارات مدرسه از دانش آموزان
۱۱- تعویض مکرر معلمان
۱۲- دوری مدرسه (( فاصله خانه تا مدرسه ))

۱- روابط معلم و دانش آموز :
آموزش بدون ایجاد رابطه معنایی نخواهد داشت . اولین هدف معلم باید برقرار کردن رابطه ای دوستانه و حمایت کننده با دانش آموزان باشد . باید به یاد داشت که هر گونه برخورد با دانش آموزان در تقویت یا تضعیف تصور آنه نسبت به معلم مؤثر است . بنابراین تلاش برای رابطه مثبت با دانش آموز باید همه اوقات معلم و دانش آموزان را در بر بگیرد .

اجتناب از تنبیه شدید مکرر :
معلمانی که مایلند رابطه خوبی با دانش آموزان داشته باشند برای آموزش رفتار مناسب نباید بر تنبیه متکی باشند . اغلب تنبیه ها با هدفی فراتر از خجالت دادن و ناراحت کردن دانش آموزان در نظر گرفته می شوند . برخی از معلمان که خود مایل به تنبیه دانش آموزان نیستند . از والدین کودک کی خواهند تا آنها را به دلیل رفتار نامناسب در مدرسه ، تنبیه کنند که در نتیجه رابطه معلم و والدین با دانش آموز دچار اغتشاش می شود .
به جای اینکه از والدین بخواهیم تا آنها را تنبیه کنند بهتر است کاری کنیم تا والدین با امر آموزش فرزند خود درگیر شوند .
دوری کامل از راهبردهای تنبیه شاید دشوار باشد . معلمان باید چگونگی استفاده از روش های انضباطی و تنبیه های خفیف را بیاموزند . در واقع تنبیه باید بیشتر از آن که واقعی باشد ، نمادی باشد . یکی از راههای تنبیه خفیف استفاده از روش محروم کردن است .
به طور مثال وقتی دانش آموزی بامدادش به پشت شاگرد دیگر را که در جلو او نشسته است می زند ، معلم می تواند آرام به او نزدیک شود و مدادش را بگیرد و به او بگوید((می توانی مدادت را در آخر وقت کلاس از من بگیری ))

۱-۱- اجتناب از شوخی :
منظور این است که نباید با دانش آموزان بدرفتار از عبارات تمسخر آمیز استفاده کرد .

۲-۱- پرهیز از پیش داوریهای غیر منصفانه :
اولین گام برای پرهیز از اینگونهموارد آن است که معلم باید صادقانه به آنچه باور دارد اعتراف کند ، زیرا اگر آنها را انکار کند نمی تواند دانش آموزان خود را از عواقب ناخوشایند آن دور دارد . پس از آن معلم باید تلاش کند تا بین دانش آموزان خود تفاوت نگذارد . روابط خصوصی معلم با برخی از دانش آموزان بسیار زیان بار است . زیرا دیگر دانش آموزان را نوعی تبعیض می شمارند .
معلمی که به ریاضی علاقه مند است با دانش آموزان علاقمند به ریاضی ، بیشتر رابطه برقرار می کند . حال آنکه معلم مسئولیت حرفه ای دارد و باید با همه شاگردان رابطه داشته باشد .

۳-۱- ثبات داشتن و بخشنده بودن :
دانش آموزان معلمی می خواهند که رفتارشان پایدار و قابل پیش بینی باشد . معلمی که یک روز رفتاری دوستانه و روز دیگر رفتاری غیر دوستانه دارد ، موجب می شود که دانش آموزان از در میان گذاشتن مشکلات خود با وی تردید داشته باشند . حتی دانش آموزی که در روز قبل مشکلی در کلاس ایجاد کرده اند باید بتواند روز بعد به راحتی به سر کلاس بیایند .

۴-۱- اجتناب از روابط وابستگی زا :
معلمانی که به وضوح برای برقراری ارتباط مثبت با دانش آموزان خود تلاش می کنند ، باید مراقب باشند که یکی از حادترین دشواریهای وابستگی ، وابستگی بیش از حد و اندازه برخی از دانش آموزان به تأیید و تمجید معلمان است .
یکی از راههایی که می توان به میزان وابستگی دانش آموزان پی برد این است که آنها موفقیتهای خود را به معلم این دانش آموزان بر این باورند که علل موفقیت شان بیرون از خودشان است . معلم از طریق ارزش دادن به دانش آموزان به خاطر عملکرد های مطلوب
می تواند آنها را در شناسایی عوامل اصلی موفقیت خود یاری کند . مثلا” دانش آموزی در جمع کسرها مهارت کسب کرده باشد ، معلم می تواند به او بگوید : (( توجه خوب دیروز تو به درس در یادگیری و حاضر جوابی امروزت مؤثر بوده است . ))
همچنین دانش آموزی باید بیاموزد تا شکست هایشان را به عدم تلاش و نه عدم توانایی نسبت دهند . اگر دانش آموزی در امتحان شکست خورد ، نباید شکست خود را انکار کند بلکه باید آن را بپذیرد . اما لازم است آنرا از عدم تلاش خود بداند .

۲- مهارت معلمان :
بطور کلی معلمانی که در نظر دانش آموزان سخت گیرترند ، معلمانی که توانایی برقراری سریع نظم را در کلاس درس دارا هستند ، معلمانی که به طور منظم از کارهای خود ارزیابی می کنند ، و به آنچه دانش آموز یاد گرفته ، در برابر همه آنچه باید یاد می گرفت ، به درستی واقفند . و به دانش آموزانی که مطالب را در بار نخست یاد نگرفته اند ، فرصت فراگیری مجدد را می دهند ، در حرفه معلمی خود موفق ترند .

۱-۲- آگاهی از مهارتهای آموزشی و اصول تربیتی :
معلم باید از فنون و مهارتهای آموزشی آگاهی داشته باشند و تنها ایمان و تعهد ایمان و تعهد ، کافی نیست . معلمی که از این فنون و اصول تعلیم و تربیت و مسائل روانشناسی عمومی کودک اطلاعاتی ندارد ، ممکن است با اخلاص کامل و بانیت پاک ، ولی با یک برخورد حساب نشده و نسنجیده با شاگرد او را به سرنوشتاری تلخ دچار کند .
۲-۲- تسط بر درس :
این نیز از وظایف و مهارتهای معلم است . زیرا معلم نقش تعیین کننده ای در سرنوشت کودکان و شاگردان خود دارد و علاوه بر تأثیرات ایمانی و اخلاقی که بر روح و روان ایشان می گذارد ، در بالا بردن توان علمی و شکل دادن به وضعیت فکری آنان نیز بسیار مؤثر است .
لازمه ایفای این نقش بسیار مهم ، بالا بودن توان علمی و تسلط کامل بر درس تااولا” ، مطالب آموخته شده به شاگردان صحیح باشد و ثانیا” هیچگونه ابهامی در مسائل و مطالب آن علم برایشان باقی نماند .
اگر معلم ، به صورت عمیق بر رشته تعلیمی خود تسلط نداشته باشد شاگردان نیز عمیق نخواهند شد .معلم برای تسلط بر درس باید در راه بالا بردن توان علمی خود بکوشد . توقف در یک حد از دانش و آگاهی برای معلم نقص بزرگی است . او باید بازمان و پیشرفت علوم بر دانش خود بیفزاید .

۳-۲- دارا بودن طرح و برنامه درسی :
یک عامل مؤثر در ترغیب شاگردان به فعالیتهای درس ، طرح و برنامه درسی معلم است ; طرحی که در آن وقت کلاس تقسیم و تنظیم شده باشد ، تا به مسائل مختلف همچون پرسش از درسهای گذشته بررسی نوشته ها و تکالیف شاگردان ، ارزیابی آنان به وسیله امتحانات ناگهانی و …….. رسیدگی شود .
خوب است معلم طرح خود را برای بچه ها در اولین جلسه مطرح کند که این امر موجب اهنمیت دادن بیشتر آنان به ماده درسی خواهد شد .

۴-۲- ایجاد انگیزه درسی :
یک عامل مؤثر در بی رغبت بودن از شاگردان به درس ریاضیات انگیزه نداشتن است که معلم می تواند با معرفی درس و شناساندن جایگاه آن درس در بین علوم دیگر و تأثیر آن در زندگی ، این انگیزه و هدف را ایجاد کند . اگر شاگردان هدف از یادگیری درس مورد نظر و فایده آن را بداند و بشناسند با رغبت بیشتری آن را دنبال می کنند .
۵-۲- لازمه نظارت بر فعالیتهای کلاس و خارج از کلاس دانش آموزان ارتباط مستمر با آنان است . در صورتی که معلم ارتباطی احترام آمیز و صمیمی باشاگردان داشته باشد ، وی را بر امور درسی و غیر درسی خود ناظر خواهد گرفت .
علاوه بر ارتباط روحی و معنوی با شاگردان ایجاد ارتباط بین محیط درس و خانه و اجتماع به وسیله تماس با والدین آنها در نظارت بهتر و دقیقتر معلم مؤثر است .

۳- شرایط آموزشی و امکانات مطلوب تحصیلی :
عدم امکانات و تسهیلات مطلوب آموزشی یکی دیگر از عوامل افت تحصیلی دانش آموزان است . کمبود معلمان مجرب و توانا در انتقال مطالب و موضوعهای درس به دانش آموزان ، وجود ضعف در روشهای تدریس و تکیه بر محفوظات ، تراکم جمعیت در کلاس ، فشردگی برنامه های درسی و کمک آموزشی ، دوری مدرسه از محل سکونت و دهها مسئله دیگر در مورد شرایط مطلوب آموزشی و امکانات و تسهیلات تحصیلی از عوامل قابل توجه در ایجاد و افت تحصیلی است .

۴- ارزشیابی :
ارزشیابی یا امتحان به معلم این امکان را می دهد تا در حین آموزش یا بعد از پایان بخشی از کتاب دانش آموزان را ارزیابی کند متأسفانه دانش آموزان امتحان را به عنوان وسیله تهدید کننده یادگیری می دانند که منجر به اضطراب امتحان در دانش آموزان می شود . عدم توجه به پاره ای اصول ارزشیابی ، منجر به روشهای غلط ارزشیابی می شود . که اجرای این روشها ، چیزی جز افت کمی و کیفی تحصیلی به دنبال ندارد .
اغلب سؤالات فرایند های عالی ذهن مانند درک و فهم ما به کار بستن ، تجزیه و تحلیل ، ترکیب و ارزشیابی را مورد سنجش قرار نمی دهند . غالب معلمان در مدارس ابتدایی تنها به پرسش های آخر فصل و یا سؤالاتی را که خود مطرح می کنند بسنده می کنند که این خود باعث حفظ طوطی وار تنها قسمتهایی از کتاب توسط دانش آموز می شود .
۵- کتابهای درسی و مواد آموزشی :
هر جا کمبود کتاب و مواد آموزشی وجود دارد پیشرفت تحصیلی پایین تر است . در فیلیپین وقتیتعداد کتاب درسی دوره ابتدایی از یک کتاب برای ۱۰ دانش آموز به یک کتاب برای دو دانش آموز تغیر یافت درصد قبولی دانش آموزان از ۵۰ به ۷۰ درصد طی یک سال تحصیلی افزایش پیدا کرد .
در مورد مواد آموزشی امکان دسترسی دانش آموزان به کتاب ها از طریق کتابخانه مدرسه نیز مطرح است ، مطالب فولر ( ۱۹۶۷ ) نشان می دهد که هر چه تعداد کتاب هایی که در گوشه اتاقهای درس قرار داده می شود بیشتر باشد میزان پیشرفت دانش آموزان در خواندن بیشتر خواهد بود .

۶- ناهماهنگی برنامه ها و روشهای آموزشی :
برنامه های درسی اگر با نظر کارشناسان و روانشناسان تربیتی تهیه و تنظیم شوند در مطالب به طور واضح خالی از ابهام باشد از عقب ماندگی احتمالی شاگردان جلوگیری خواهد کرد.روش های تدریس نیز باید به تفاوت های فردی وشناخت کامل دانش آموزان به کار رود .

۷- آماده کردن درس و نمره دادن :
دانش آموزان معلمانی که برای آماده ساختن درس و همچنین نمره دادن تکالیف درسی و کار کلاس دانش آموزان وقت می گذرانند نسبت به معلمانی که این کار را انجام نمی دهند نتایج بهتری کسب می کنند .

۸- تقویم و ساعات آموزشی :
هر چه کشوری بتواند ساعات مفید بیشتری را در مدرسه به دانش آموزان اختصاص دهد ، در صورتی که متناسب با علائق و روند رشد دانش آموزان باشد ، توفیق و موفقیت بیشتری به دست خواهد آورد . تعداد روزهای مفید سال تحصیلی بین کشورها از ۱۲۰ روز تا ۲۴۰ روز در نوسان است و تعداد ساعات آموزشی می تواند بین ۴۰۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت در نوسان باشد . ( ماشینی ۱۳۷۰ )
تعطیلات سالانه آموزشی در بلغارستان ۸ هفته ، در گینه نو ۹ هفته در فرانسه ۱۶ هفته ، در ژاپن ۱۷ هفته ، در اندونزی ۲۰ هفته و در کویت حدود ۱۸ هفته و در کشور خورمان ایران ۲۰ هفته است . ( زارع ، ۱۳۷۴ ص ۲۶ )
تکالیف درس نیز مورد اهمیت اند . دانش آموزانی که تکالیف درسی بیشتری انجام می دهند در مقایسه با بقیه موفق ترند .

۹- فضای کلاس و تسهیلات مدرسه :
دمای مناسب یکی از ضروریات یک کلاس درس است و در غیر این صورت می تواند به عنوان یک متغیر مزاحم مانع توجه دانش آموزان به معلم و درس شود . بنابراین یک کلاس درس باید از دمای مناسب در فصول سال بهره مند باشد . اگر فضای کلاس برای نشستن و راه رفتن مناسب نباشد ، همچنین اگر فضای کلاس نور کافی نداشته باشد و یا تابلوی کلاس طوری نصب شده باشد که همه به راحتی نتوانند از آن استفاده کنند منجر به افت آموزشی خواهد شد . در مورد نقش تراکم کلاس ( تعداد دانش آموزان کلاس ) مطالعات نشان می هدهد که در کلاس های کم تراکم ، موفقیت دانش آموزان بیشتر نیست ، مگر آنکه کلاس کمتر از ۱۵ نفر باشد که در این صورت امکان آموزش انفرادی فراهم می شود . همچنین می توان اظهار داشت که میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در کشورهای صنعتی در کلاس های بیشتر از ۴۵ نفر و در کشورهای در حال توسعه در کلاس های بیش از ۵۵ نفر کاهش می یابد . جالب توجه است که در مقایسه تطبیقی انجام شده بین دانش آموزان پایه ینجم ۱۵ کشور ، کره با تراکم ۶۰ نفر در کلاس و ژاپن با ۴۲ دانش آموز در کلاس ، رتبه اول را به دست آورده اند . بنابراین آنچه در پیشرفت دانش آموزان نقش مهمی ایفا می کند ، تراکم کلاس نیست بلکه چیزی است که در کلاس اتفاق می افتد . در مورد کلاس های با تراکم بیش از ۶۰ دانش آموز هیچ مطالعه ای در دسترس نیست و به نظر می رسد که عدد ۶۰ را بتوان به عنوان تراکم حداکثر به حساب آورد ، مشروط برآنکه اتاق درس به اندازه کافی باشد و معلم قبلا” با شیوه تدریس در این گونه شرایط آشنا شده باشد . ( ماشینی ، ۱۳۷۰ )

۱۰ - انتظارات مدرسه از دانش آموزان :
بخشی از شکستهای تحصیلی درس ریاضیات و دروی دیگر به ناسازگاری کودکان با توقعات و انتظارات مدرسه ارتباط دارد . در شکستهایی هم که شخصیت دانش آموز منشأ اصلی نیست ، نقش علت معین را به خود می گیرد . به بیان دیگر انتظارات مدرسه تاکنون نتوانسته است با برخی از شخصیتهای کودکان سازگار شود . سازگاری مدرسه با شخصیتهای کودکان یا نوجوانان باید از را ملاقات دانش آموز و معلم و با برداشتن گامهایی از سوی طرفین به جانب دیگر ، صورت گیرد و در این راه (( همسویی )) ابتکار عمل را در مدرسه در دست گیرد . ( لوگال ، ترجه شجاع ، ۱۳۷۴ ص ۸ )
گاهی علت افت تحصیلی دانش آموز انتظار عدم موفقیت و پیش داوری های غلطی است که معلم از دانش آموز دارد ، معلم در اولین برخورد با دانش آموزان خود سعی می کند با پیش داوری های خود ، آینده تحصیلی آنها را پیش بینی کند .
مطالعات نشان داده است که این پیش داوریها بر میزان پیشرفت و یا شکست درسی دانش آموزان مؤثر است . به این صورت که اگر یک دانش آموز را که نمرات متوسطی از درس ریاضیات دارد ، به یک معلم مصرفی کنیم و به او بگوئیم تیزهوشان است و نمرات درختانی خواهد آورد ، خود این دادن نگرش در ارتباط و رابطه معلم با دانش آموز تأثیر خواهد گذاشت و باعث پیشرفت درسی وی خواهد شد . نتیجه اینکه معلمان باید از پیش داوری منفی در مورد یک فرد جدا بپرهیزند . زیرا خود این پیش داوری شاید منجر به شکست او بیانجامد . ( بیابانگرد ، ۱۳۷۸ ص ۲۲۳ )

۱۱- تعویض مکرر معلمان :
تعلویض مکرر معلمان در طول سال تحصیلی و ناتوانی بعضی از دانش آموزان به منظور سازگاری با روش تدریس و خصوصیات معلم ممکن است بویژه در مقاطع ابتدایی منجر به افت تحصیلی شود .

۱۲- دوری راه مدرسه :
مسافت بسیار زیاد بین خانه و مدرسه دانش آموزان و یا طولانی بودن ساعات آموزشی در طول روز باعث می شود که آنها خستگی بسیار زیاد را روزانه تجربه نمایند و این خستگی به مرور موجب بی علاقگی و دلزدگی آنها به درس و مدرسه می شود . لذا توصیه می شود که حتی الامکان نزدیکترین مدرسه برای تحصیل دانش آموزان انتخاب شود که برخی بزرگان امروزی گفته اند : نزدیکترین مدرسه بهترین مدرسه برای دانش آموز .
با توجه به اینکه از میان کلیه عوامل آموزشگاهی فوق معلم بیشترین تأثیر را در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و خصوصا” در درس ریاضیات آنها ایفا می نماید . در اینجا به ذکر ویژگیهای یک معلم خوب می پردازیم :

صفات معلمان خوب :
۱- برخورداری از سلامت جسمانی : معلم باید هم از سلامت جسمانی و هم از سلامت روانی برخوردار باشد تا قادر به ایفای نقشهای مختلف خود باشد .
۲- توانایی در شناخت دانش آموزان و صمیمی شدن با آنها .
۳- توانایی در مشارکت دادن دانش آموزان در فرایند تصمیم گیری : معلم خوب معلمی است که با استفاده از شیوه های گوناگون و در موقعیتهای مختلف دانش آموزان را فعالانه با مطالب آموزشی و موقعیتهای یادگیری درگیر نماید .
۴- توانایی در استفاده از شیوه های مناسب تدریس .
۵- رعایت اصول ارائه مطالب به دانش آموزان : باید با رعایت اصول و ترتیبی انجام شود تا یادگیری را سهل تر و پایدارتر کند به عنوان مثال : الگوی زیر مناسب است ; مطلع کردن دانش آموز از اهداف آموزشی ، ایجاد انگیزه و جلب توجه یادگیرنده ، یادآوری مطالب قبلی مربوط به درس جدید ، ایجاد شرایط مناسب برای تدریس ، رعایت سلسله مراتب دروس از ساده به دشوار و هداست بحث در کلاس .
۶- استفاده از وسایل و امکانات کمک آموزشی : در صورتی که حواس مختلف انسان برای یادگیری استفاده شود ، مسلما” یادگیری راحت تر و عمیق تر صورت می گیرد .
۷- ارزشیابی مستمر از دانش آموزان : معلمی موفق است که همواره میزان یادگیری دانش آمزوان را مورد ارزشیابی قرار دهد ، تا بتواند روشها و برخوردهای خود را اصلاح کند .
۸- انعطاف پذیری
۹ - با ثبات بودن : رفتار معلم باید دارای وضوح و روشنی باشد ، زیرا قابل اعتماد و اتکا بودن معلم به قابل پیش بینی بودن رفتار او بستگی دارد .
۱۰ - منطقی بودن
۱۱- خلوص و یک رنگی و تبعیض نگذاشتن بین دانش آموزان .
۱۲- بردباری و خلوص .
۱۳- توانایی گوش دادن به گفتار دانش آموزان .
۱۴- طرد نکردن دانش آموزان و القاب ندادن به آنها .
۱۵- وارد نشدن به حریم شخصی دانش آموزان : بسیاری از دانش آموزان از اینکه با اصرار معلم ، مسائل شخصی خود و خانوادگی شان را افشا کنند ، دچار احساس ناراحتی و گناه می شوند . از این رو معلم در صورت تمایل دانش آموزان به شیوه محتاطانه ای باید به دانش آموزان نزدیک شود .
۱۶- استفاده نکردن از تنبیه های لفظی
۱۷- توانایی ایجاد روابط صمیمانه با والدین
۱۸- کاهش سطح ناکامی و بدرفتاری : معلم باید در زمانی که دانش آموز دچار ناکامی در زمینه تحصیلی و یا ارتباطی می وشد ، به او یاری رساند و از شدت هیجانات منفی و سوء رفتاری وی بکاهد .
۱۹- امکان انتخاب و ابراز وجود به دانش آموزان
۲۰ -تشویق دانش آموزان به برنامه ریزی و پذیرش مستولیت تحصیلی : معلم خوب معلمی است که دانش آموزان را به برنامه ریزی ، برای انجام تکالیف و وظایف خود تشویق کند تا از این طریق احساس کفایت و توانمندی در وی ایجاد شود .
۲۱- برقراری نظم و انضباط در کلاس :
از جمله نشانه های معلم موفق این است که ، بتواند نظم و انضباطی منطقی را در کلاس حکفرما کند و صرفا” به ارائه درس توجه نداشته باشد . البته منظور ساکت و آرام بودن و گوش دادن به حرفهای معلم نیست . زیرا جو کلاس باید متنوع و دوست داشتنی باشد به طوری که هر دانش آموز احساس آرامش و دلبستگی به کلاس داشته باشد .

منبع:

http://hoseynnet.blogfa.com

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:37  توسط مهدی بیگ وردی | 
انسان تنها موجودی است که با همنوعان خود به تبادل نظر می پردازد و برای شناخت و حل مشکلات خود با آنان مشورت و از راهنمایی آنان استفاده می کند. راهنمایی ومشورت درطول زندگی آدمیان مطرح بوده وآنان با کسانی که مورد قبول و اعتمادشان بوده مشورت می کرده اند. با توسعه علوم انسانی و رشد علوم رفتاری به راهنمایی و مشاوره به عنوان شاخه ای مستقل از علوم رفتاری توجه شد. امروزه راهنمایی و مشاوره به صورت حرفه ای یاورانه برای کمک به افرادی است که در رشد، سازگاری، تصمیم گیری، روابط خانوادگی، مهارت های اجتماعی و شیوه زندگی مشکلاتی دارند ومشاوره به این افراد کمک می کند تا راه حل مناسبی برای مشکلات بیابند.

اهمیت مشاوره و مشورت در دین مقدس اسلام نیز مورد توجه ائمه اطهار و بزرگان دین قرار گرفته است .
بشر امروز در یک دوره پیچیده زندگی می کند، یکی از مشخصات این دوره، تخصصی شدن مسائل و وابستگی افراد به یکدیگر جهت استفاده از تخصص آنها برای تداوم یک زندگی متعادل است. لذت بردن از زندگی شخصی و رشد و تعالی شخصیت، شکوفا نمودن استعدادها و ارضای نیازها، اعم از نیازهای اولیه جسمانی، نیاز به امنیت و آرامش ، نیاز به تعلق نیاز به دوست داشتن و دوست داشته شدن ، نیاز به احترام و نیاز به شکوفایی در دنیای امروز فرایند ساده ای نیست، در تمام این مراحل به مشاور و مشاوره نیاز است .
وظیفه نهاد آموزش و پرورش، در آماده کردن دانش آموزانی که نیروی انسانی فردا تلقی می شوند، برای مواجهه و سازگاری با مقتضیات قرن بیست و یکم که از حساسیت ویژه ای برخوردار است بسیار حساس و سنگین است. اضطراب ، افسردگی ، سو» مصرف مواد مخدر، رفتارهای نابهنجار، مشکلات تحصیلی، گرایش ارتباط با جنس مخالف از عمده ترین مشکلات روانی اجتماعی دانش آموزان است، به طوری که بیش از ۳۲درصد دانش آموزان از نوعی مشکل اجتماعی روانی رنج می برند.
مشکلات دانش آموزان، زنجیره ای از عوامل فردی و اجتماعی است که نیازمند دیدی جامع نگر و نظام مند به استعدادها و توانایی ها و علائق، شخصیت، ساختار و وضعیت خانواده و سایر متغیرهای محیطی است. مشاور مدرسه با آگاهی از ارتباط تنگاتنگ مشکلات تحصیلی با زمینه های روانی - اجتماعی دانش آموزان، با استفاده از متون و روش های راهنمایی و مشاوره از طریق شیوه های مختلف فردی، گروهی و خانوادگی به دانش آموزان کمک می کند تا با بررسی های همه جانبه مشکل بتوانند راه حل یا راه حل های مناسب را انتخاب و برای اجرای آنها برنامه ریزی نمایند و در نهایت عملکرد دانش آموزان در ابعاد مختلف بهبود یابد.
اهداف آموزش وپرورش زمانی تحقق خواهند یافت که برنامه ها و محتوای آموزشی با توجه به نیازها وامکانات دانش آموزان تهیه و اجرا گردند. ازطریق «خدمات راهنمایی و مشاوره» می توان توانایی ها ونیز محدودیت های دانشآموزان را شناخت و از امکانات موجود حداکثر استفاده را به عمل آورد.
مشاور تحصیلی با شناخت دانش آموزان در زمینه های گوناگون می تواند آنان را به رشته های تحصیلی مناسب راهنمایی کند و آنان را در حل مشکلات یاری دهد. گرچه آشنایی معلم با فنون راهنمایی تدریس و عملکرد او را موثر و پربار می سازد، ولی معلم به تنهایی نه می تواند و نه فرصت دارد به تمام مسائل و مشکلات روانی و خانوادگی و تحصیلی دانش آموزان رسیدگی کند و برای هر کدام راه حل ارائه دهد. از این رو، مشاور تحصیلی با همکاری معلم وخانواده و مسئولان مدرسه می تواند دانش آموزان را در جهت رفع مشکلات تحصیلی و خانوادگی و روانی و تامین ثبات عاطفی یاری دهد و نهایتا نیل به اهداف آموزش و پرورش را ممکن سازد.
راهنمایی کودکان ونوجوانان و بزرگسالان یک فراگرد بسیار مهم و استثنایی در حل مشکلات و معضلات این طبقات سنی می باشد. ضرورت مشاوره و راهنمایی قبل از هر چیز دیگر، در رابطه با حرفه و شغل و مخصوصا در نظام جدید آموزش و پرورش مطرح می باشد.

(ناهید مقصودی)http://isedor.persianblog.ir/post/535/

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:32  توسط مهدی بیگ وردی | 
مقدمه:

طرح درس یا سناریوی آموزشی برای نخستین بار در سال 1918 توسط"فرانکلین بوبیت" مطرح شد و لزوم استفاده از سازماندهی در امر یاددهی – یادگیری مورد تأکید قرار گرفت. طرح درس به شکل امروزی آن، در سال 1950 به وسیله روان شناسان برجسته امر تعلیم و تربیت "بنجامین . اس . بلوم" شکل گرفت و در سال 1962 " رابرت گلیرز" نظرات تکمیلی خود را در راستای دیدگاههای بلوم مطرح کرد که تا به امروز نیز مدنظر برنامه ریزان و هدف گذاران آموزشی و دست اندرکاران امور آموزشی در سطح جهان بوده است.

در ایران حیات مجدد "طرح درس" مربوط به هشت نه سال گذشته می باشد. لزوم استفاده از طرح درس، به عنوان ابزار کارآمدی در زمینه تکنولوژی آموزشی، در خدمت افزایش کیفیت نظام آموزشی کشورمان قرار گرفت. و طرح درس به عنوان برنامه ریزی و سازمان دادن به مجموعه فعالیتهایی که معلم در ارتباط با هدفهای آموزشی، محتوای درس و توانائیهای دانش آموزان برای مدت زمان مشخص تدوین می گردد مد نظر قرار گرفت.

از محاسن طرح درس می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-     طرح درس به معلم کمک می کند تا پیش بینی های لازم را برای تهیه وسایل آموزشی و رسانه ها به عمل آورد.

2-     داشتن طرح درس موجب می شود که معلم به تنظیم اوقات کلاس بپردازد و از ایجاد بی نظمی در کلاس جلوگیری کند.

3-   طرح درس موجب می شود که معلم فعالیتهای ضروری آموزشی را به ترتیب و یکی پس از دیگری در مراحل و زمانهای مشخص و به شیوه های منطقی پیش ببرد و نتایج حاصل آن را برای تدریس در مراحل بعدی آموزش مورد استفاده قرار دهد.

4-   با توجه به آنچه رفت، نقش و اهمیت طرح درس در بهبود امر یاددهی – یادگیری کاملاً مشهود و ضروری به نظر می رسد. لذا جزوه ی حاضر به منظور مطالعه و استفاده همکاران محترم جهت بهبود کیفیت آموزشی و ارتقای سطح یادگیری طراحی شده است.

مراحل نوشتن طرح درس روزانه:

به طور کلی برای تهیه یک طرح درس روزانه، مراحل و نکات زیر را به ترتیب دنبال می کنیم.

1- مشخصات کلی:

ابتدا باید نام درس، موضوع درس، مدت جلسهأ شماره طرح درس، نام مدرسه، تعداد دانش آموزان، کلاس و دوره تحصیلی، نام معلم و تاریخ را در بالای صفحه کاربرگ طرح درس نوشته شود.

2- مشخص کردن اهداف کلی، جزیی و رفتاری:

یک معلم آگاه هدفهای کلی و رفتاری موضوعی که قصد تدریس آنرا دارد مشخص می نماید.

1-2. هدفهای کلی: یک هدف کلی، یک عبارت واحد است که وضعیت فراگیر را پس از دریافت یک عمل آموزشی توصیف می کند . به عبارت دیگر هدفهای کلی آموزشی حاوی نتایجی هستند که معلم انتظار دارد، در اثر آموزشی که به دانش آموزان می دهد و فعالتیهایی از آنها برای یادگیری به عمل می آورند عاید آنان گردد. این قبیل اهداف مهم هستند و در معرض تعبیرهای گوناگون قرار می گیرند.

2-2. هدفهای جزیی: هدفهای کلی قابلیتهایی هستند که قرار است فراگیران پس از گذراندن مجموعه ای از تجارب یادگیری کسب کنندو چون این هدفها با واژه های کلی بیان می شوند معمولاً توضیح بیشتر ضروری است. این توضیح از طریق ارایه مجموعه ای از هدفهای جزیی انجام می پذیرد.

3-2. هدفهای رفتاری: پس از مشخص نمودن اهداف کلی و تجزیه آن به اهداف جزیی، اهداف رفتاری مطرح می گردد. هدفهای رفتاری عبارتند از اعمال، رفتارها ، حرکات وآثاری که قابل مشاهده کردن ، شنیدن ، لمس کردن و قابل سنجش باشند. این قبیل اهداف مشخص می سازند که دانش آموزان به هدفهای کلی رسیده اند. برای طرح هدفهای رفتاری رعایت چهار ویژگی و مخاطب، فعل رفتاری، شرایط و معیار و درجه، ضروری می باشد.

در ضمن برای تدوین اهداف در نظر داشتن سطوح مختلف حیطه های(شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی) الزامی می باشد. توضیح آنکه دانشمندان تعلیم و تربیت هدفهای تربیتی را در سه حیطه تقسیم بندی کرده اند . تغییراتی که در اثر تعلیم و تربیت در ذهن ایجاد می شود  ماهیت آن دانش و معلومات است در " حیطه شناختی" قرار داده اند. آنچه که به ارزشها ، نگرشها و احساسات مربوط می شود در " حیطه عاطفی" و آنچه که با مهارتهای حرکتی ارتباط پیدا می کند در " حیطه روانی – حرکتی " جای داده اند.

3- وسایل آموزشی:

انتخاب رسانه های مناسب منجر به آموزش مؤثرتر خواهد شد. از یک رسانه آموزشی نمی توان در همه موقعیتهای آموزشی استفاده کرد. هر موقعیت آموزشی رسانه خاص خود را طلب می کند. بدون توجه به قابلیتهای رسانه های آموزشی در موقعیتهای مختلف، نمی توان از آنها استفاده مناسبی به عمل آورد.

برای شناسایی یک رسانه ی مناسب ، ابتدا باید به چند پرسش پاسخ داد. این پرسشها عبارتند از:

هدف از ایجاد ارتباط چیست؟ چه کسی می خواهد ارتباط برقرار کند و چه ویژگیهایی دارد؟ مخاطب ارتباط کیست؟ چه میزان پذیرش دارد؟ ویژگیهای او چیست؟ شرایط زمانی و مکانی برقراری ارتباط چیست؟ و برای انجام این کار چه امکاناتی وجود دارد؟

به طور کلی عوامل مؤثر در انتخاب رسانه ها عبارتند از: 1- نوع هدفهای آموزشی 2- ویژگیهای مخاطبان 3- روشهای فنون آموزشی 4- قابلیت رسانه برای انتقال پیام مورد نظر 5- جذابیت رسانه 6- کیفیت فنی هنری 7- عملی بودن و سهولت کاربرد 8- اقتصادی بودن.

4- روشهای تدریس: 

با پیشرفت علوم و فنون و پیچیده شدن جوامع بشری ، نیازهای فردی اجتماعی نیز پیچیده تر می شود و برای ارضای نیازهای پیچیده احتیاج به علوم و فنون پیچیده تر می باشد.

کسب علوم و فنون در سایه به کارگیری روشهای مفید و مؤثر ، جدیدو کارآمد در آموزش امکان پذیر است. به همین دلیل به منظور نیل به اهداف آموزشی تعیین شده بهره گیری از روشهای تدریس و الگوهای تدریس متناسب با هدفهای درس و نوع مطالب و بحث، نوع کلاس، تعداد دانش آموزان و غیره روشها و الگوهای خاص مورد استفاده قرار می گیرد.

5- قبل از شروع درس:

هر معلمی قبل از شروع درس باید از حضور دانش آموزان آگاهی حاصل کند، همچنین مطمئن شود که آنان از سلامت روحی و جسمی برای شروع درس آمادگی دارند، زیرا دانش آموزان باید در آغاز درس احساس آرامش نمایند و مشتاقانه منتظر یاد گرفتن درس جدید باشند، پیش از شروع درس جدید چنانچه از قبل تکلیفی برای دانش آموزان تعیین شده است مورد بازدید و بررسی قرار گیرد و برنامه های دیگر با صلاحدید معلم انجام می گیرد. ولی باید توجه داشت که کارهای قبل از شروع درس نباید زیاد طول بکشد زیرا طولانی شدن این مرحله از شور و شوق اولیه فراگیران می کاهد.

6- ارزشیابی تشخیصی:

پیش از آغاز درس جدید معلم باید رفتار ورودی دانش آموزان را مشخص سازد  دکترسیف معتقد است که : "رفتار ورودی بر آمادگی فرد برای یادگیری رفتاری تازه دلالت دارد. به سخن دیگر آنچه کسی قبلاً یادگیرفته است یا آنچه برای شروع به یادگیری مطلبی تازه می بایست یادگرفته باشد رفتار ورودی او نامیده می شود".

معلم قبل از شروع درس جدید باید اطمینان حاصل کند که دانش آموزان مطالب درس قبل ، به خصوص مطالبی که دانستن آنها برای درس جدید پیش نیاز محسوب می شود را می دانند. به همین دلیل به هر طریق که لازم می داند از پیش دانسته های دانش آموزان ارزشیابی به عمل می آورد. نوع ارزشیابی بستگی به نوع درس و هدفهای درسی می تواند از سئوال شفاهی تا آزمون کتبی متغیر باشد توجه به میزان اطلاعات قبلی دانش آموزان، از این بابت که سطح درس دادن براساس آن تنظیم شود، ضروری می باشد.

 

7- آماده سازی:

آماده سازی فعالیتی است که معلم از طریق آن سعی می کند ارتباط معنی دار بین تجربیات قبلی و انتظارات و نیازهای شاگردان با هدفهای آموزشی کلاس برقرار کند. معلم پیش از آنکه مطلب اصلی را به دانش آموزان ارایه دهد باید ذهن و حواس آنها را برای آموختن درس جدید جلب نماید. به طور کلی هدف از آماده سازی عبارت است از تمرکز بخشی حواس فراگیران، معرفی ضمنی غیرمستقیم موضوع درس به ایجاد علاقه و انگیزه و کنجکاوی در دانش آموزان برای یادگیری مطلب جدید.

معلمان مسئولان پدیدآوری موقعیتهایی هستند که در کارآموزان و دانش آموزان ایجاد انگیزه کنندو آنان باید موضوعات درس و سایر مواد آموزشی را به گونه ای آراسته و ترتیب دهند که نیازهای فراگیرندگان برآورده شود.

8- ارائه ی  درس:

این قسمت اساس طرح درس را تشکیل می دهد و باید به کاملترین وجه تنظیم گردد. درس جدید باید بر پایه دانسته ها و تجارب قبلی دانش آموزان طراحی و ارایه گردد، بطوریکه ارتباط منطقی درس جدید با مرحله آماده سازی حفظ گردد. مطالب ارایه شده باید دارای پیوستگی و نظم منطقی باشد معلم باید فعالیتهایی را که به روشها و فنون تدریس مربوط می شود در ارایه درس به اختصار مشخص نمایدو تنها نام بردن از عنوان کلی روشها و الگوهای تدریس کافی نیست بلکه لازم است نوع فعالیتهایی را که معلم می خواهد در جریان ارایه انجام دهد در این قسمت قید نماید.

9- فعالیتهای تکمیلی:

انتخاب روش برای انجام فعالیتهای تکمیلی به موضوع و هدف درس بستگی دارد. به عنوان مثال، اگر درسی که ارایه می شود به جمع بندی نیاز دارد معلم باید نوع آن را انتخاب کند، آیا جمع بندی را به طور شفاهی انجام می دهد و یا به صورتهای دیگر و غیره.

برخی از روشهای متداول برای انجام فعالیتهای تکمیلی عبارتند از: خلاصه نویسی روی تابلو(تخته سیاه)، یادداشت نکات درس توسط دانش آموزان، نمایش عروسکی و پوستر، ایفای نقش، سئوال شفاهی، مساله دادن – واحد کار(کارهای تحقیقی، پروژه ) و تکلیف شب.

چنانچه برای تکمیل درس تمرین لازم باشد باید نوع تمرین و چگونگی انجام آن در طرح درس مشخص گردد. مثلاً اگر قرار است دانش آموزان تمرینهای کتاب را انجام دهند، باید تمرینهای مورد نظر با ذکر صفحه در طرح درس قید گردد.

10- ارزشیابی تکوینی:

ارزشیابی تکوینی به معنای ارزشیابی در همه مراحل تهیه برنامه است. در سراسر فرایند تدوین برنامه باید انجام ارزیابی پرداخت و در هیچ شرایطی نباید ارزیابی را وانهاد.

پس از پایان یافتن تدریس ، معلم از نتیجه ی کار خود و میزان آموخته های دانش آموزان ارزشیابی به عمل می آورد. ارزشیابی تکوینی می تواند جزء فعالیتهای تکمیلی نیز به حساب آید مانند بازدید دفترهای تمرین به منظور رفع اشکالهای موجود ، جمع آوری پاسخ های دانش آموزان در مورد سئوال مطرح شده در کلاس ، ثبت اشتباهات دانش آموزان در دفتر جبرانی و دقت در رفتارهایی که نشانه علاقه مندی و یا عدم علاقه دانش آموزان نسبت به درس نیز می تواند در ارزشیابی تکوینی قرار گیرد.

تذکر: زمان بندی طرح درس نیز به تناسب و صلاحدید معلم و توانائی دانش آموزان بر حسب یک جلسه آموزشی بین بندهای 5 تا 10 یعنی قبل از شروع درس، ارزشیابی تشخیصی، آماده سازی، ارایه درس ، فعالیتهای تکمیلی و ارزشیابی تکوینی تقسیم می گردد.


 

 

مشخصات کلی

طرح درس:                                     کلاس :                          مدت:                             نام معلم:

موضوع:                                    دوره:                        شماره طرح درس:                       تاریخ:

هدفهای کلی جزئی و رفتاری(تحلیل آموزشی)

دانش آموز در پایان این درس باید بتواند:

 

 

 

 

روش ها                                                             رویکردها:                                                   تئوری ها:

حیطه های یادگیری

شناختی دانستنیها

 

روانی حرکتی مهارتها

 

عاطفی نگرش ها

 

 

وسایل

 

زمان

قبل از شروع درس

 

 

 

آماده سازی

رئوس مطالب

 

 

فعالیتهای مربوط به روشها

 

 

ارایه درس جدید

رئوس مطالب

 

 

فعالیتهای مربوط به روشها

 

 

تکمیلی

رئوس مطالب

 

 

فعالیتهای مربوط به روشها

 

 

ارزشیابی

ورودی

 

 

تشخیص

 

 

مرحله ای

 

 

پایانی

 

   برگرفته از وبلاگ گروه شیمی استان مازندران
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:30  توسط مهدی بیگ وردی | 
در بین ۵۰ کشور جهان، معلمان سه کشور ایران، تایلند و یونان بیشترین تکالیف خانگی را به دانش آموزان می دهند. در مقابل، دانش آموزان سه کشور ژاپن، چک و دانمارک کمترین میزان تکلیف خانگی را دارند. این یافته ها برآمده از یک پژوهش در دانشگاه پنسیلوانیاست. عنوان تکلیف خانگی دانش آموزان پدیده جدیدی نیست. مسئله ای است که از دیرباز برای دانش آموزان، معلمان و اولیا در بسیاری از کشورهای جهان مطرح بوده است.


 

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:27  توسط مهدی بیگ وردی | 
ده فايده لبخند زدن
 
1. لبخند جذابتان مي کند.
همه ما به سمت افراديکه لبخند مي زنند کشيده مي شويم. لبخند يک کشش و جذبه فوري ايجاد مي کند. دوست داريم نسبت به آنها شناخت پيدا کنيم.


2. لبخند حال و هوايتان را تغيير مي دهد.
دفعه بعدي که احساس بي حوصلگي و ناراحتي کرديد، لبخند بزنيد. لبخند به بدن حقه مي زند.


3. لبخند مسري است.
لبخند زدن برايتان شادي مي آورد. با لبخند زدن فضاي محيط را هم شادتر مي کنيد و اطرافيان را مانند آهن ربا به سمت خود مي کشيد.


4. لبخند زدن استرس را از بين مي برد.
وقتي استرس داريد، لبخند بزنيد. با اينکار استرستان کمتر مي شود و مي توانيد براي بهبود اوضاع وارد عمل شويد.


5. لبخند زدن سيستم ايمني بدن را تقويت مي کند.
به اين دليل عملکرد ايمني بدن تقويت مي شود که شما احساس آرامش بيشتري داريد. با لبخند زدن از ابتلا به آنفولانزا و سرماخوردگي جلوگيري کنيد.


6. لبخند زدن فشارخونتان را پايين مي آورد.
وقتي لبخند مي زنيد، فشارخونتان به طرز قابل توجهي پايين مي آيد. لبخند بزنيد و خودتان امتحان کنيد.


7. لبخند زدن اندورفين، سروتونين و مسکن هاي طبيعي بدن را آزاد مي کند.
تحقيقات نشان داده است که لبخند زدن با توليد اين سه ماده در بدن باعث بهبود روحيه مي شود. مي توان گفت لبخند زدن يک داروي مسکن طبيعي است.


8. لبخند زدن چهره تان را جوانتر نشان مي دهد.
عضلاتي که براي لبخند زدن استفاده مي شوند صورت را بالا مي کشند. پس نيازي به کشيدن پوست صورتتان نداريد، سعي کنيد هميشه لبخند بزنيد.


9. لبخند زدن باعث مي شود موفق به نظر برسيد.
به نظر مي رسد که افراديکه لبخند مي زنند اعتماد به نفس بالاتري دارند و در کارشان بيشتر پيشرفت مي کنند.


10. لبخند زدن کمک مي کند مثبت انديش باشيد.
لبخند بزنيد. حالا سعي کنيد بدون از بين رفتن آن لبخند به يک مسئله منفي فکر کنيد. خيلي سخت است. وقتي لبخند مي زنيم بدن ما به بقيه بدن پيغام مي فرستد که "زندگي خوب پيش مي رود". پس با لبخند زدن از افسردگي، استرس و نگراني دور بمانيد.


پس....هميشه لبخند بزنيد

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم دی 1388ساعت 10:10  توسط مهدی بیگ وردی | 

"آرزوی پدر"

مداح محافل مذهبی بود و پای ثابت منبرها و هیئت ها . کودکی 6-5  ساله بودم که نوای "یا حسین"را به من آموخت . جوانی اش را در جبهه بسر برده و جای جای بدنش پر از ترکش بود . اما ترکشی که سمت چپ پیشانی اش جا خوش کرده بود و بوضوح از دور نمایان بود هرلحظه او را به شهادت نزدیک تر می ساخت.

 حاج حسین را می گویم که حالا خیلی پیر شده بود انگار روی موهایش برف باریده بود و آن ریش های پرپشت و سپیدش که  او را پیرتر نشان می داد و پیشانی کبودش که از مهرهم خاکستری تر بود جلوه دیگری داشت ولی صدایش همچنان گرم گرم بود.

آن شب بعد از نماز مغرب و عشاء نوحه را زودتر از معمول آغاز کرد. از شجاعت حسین(ع) گفت و از فداکاری ابوالفضل (ع) و لبان تشنه ی علی اصغر(ع) ، صدایش پربغض تر بود که با لحنی سوزناک و در عین حال حماسی حتی سنگ را هم به گریستن وا می داشت .انگار در قلبش چیزی از خدا می خواست شهادت خود را یا شفای علی اکبر قطع نخاعی اش را؟

سرد و گرم روزگار چشیده بود ، همسرش در اوایل  جنگ  شهید شده بود و از آن زمان تنها غمگسارش ، پسرش علی اکبر بود که او اکنون 28 سال داشت ولی انگار تنها 10 سال زندگی کرده بود و 18 سال بعد از آن حادثه شوم رانندگی را با صندلی چرخدار بسر برده بود .

آن شب علی اکبر هم حال و هوای دیگری داشت گویی از آن صندلی خسته شده بود ولی یارای جدایی از آن را نداشت و مجبور بود روی صندلی چرخدار بنشیند و نوای " یا حسین" را زمزمه  کند.

 تا آن شب حاج حسین را این چنین ندیده بودم، پر سوز و گدازتر از همیشه نوحه گری می کرد ، حال عجیبی داشت انگار چشم ها و دستانش هم نوحه گری می کردند.

حدود 1 ساعت نوحه گری کرد و هماهنگ با عزاداران بر سینه زد و اشک ریخت.

بعد از پایان نوحه ، شروع به دعا کرد . اول برای سینه زنان و بعد برای دیگران؛ ادامه نوحه گری را به همرزم دیرینه اش حاج علی سپرد و خودش مانند یک جوان 20 ساله با عشقی حسینی شروع به سینه زنی کرد. در پایان مجلس ، حاج علی شروع به دعا برای شفای مریضان و بخصوص علی اکبر 28 ساله کرد و همه آمین گفتند .

حاج حسین آن شب را در خانه ی خدا ماند و تا خود صبح نماز خواند . در شبی که همه آرزوی سلامتی و تندرستی علی اکبر را داشتند ، حاج حسین هم دعا کرد و گریست.

حاج حسین علاوه بر نوحه خوانی ، تعزیه خوان ماهری بود و همیشه در نقش امام حسین(ع) ایفای نقش می کرد .   

روز دهم محرم بود که  تعزیه صبح زود آغاز شد و حاج حسین مثل همیشه شروع به تعزیه خوانی کرد . مانند شیر مبارزه می کرد و سپاه یزید را در هم می کوبید و می گریست و کربلایی دیگر را رقم می زد . حرکات و گفتار حاج حسین همه را شیفته می ساخت. گویی کسی دیگر لیاقت ایفای این نقش را نداشت . 

زمانی که نوای "هل من ناصر ، ینصرنی" را سرود گویی خدا صدایش را شنید. پیرمرد افتاد و دعایش مستجاب شد و شاید هم ترکش کار خود  را کرد. حاج حسین دیگر اینجایی نبود و آرزویش برآورده شده بود.

 من که مشغول فیلمبرداری از این صحنه ها بودم در سوی دیگر میدان علی اکبر را دیدم که بسوی پدر شتافت و او را در آغوش گرفت اما پدر همچون کودکی که در دامان مادرش خفته باشد ، خوابید .

جماعت حیران شده بودند،صدای الله اکبر حاضران برخاست انگار چشم- ها خواب می دیدند اما واقعیت داشت ، علی اکبر شفا پیدا کرده بود .

حاج حسین را به بیمارستان بردند ولی او قصد بازگشت نداشت . او سرمست از عطر حسین(ع) به بقای باقی شتافت و در جوار مولای خویش آرام گرفت.

بعد از آن روز علی اکبر ، راه پدر را ادامه داد و جانشین خلف پدر شد . او به تعزیه خوانی و مداحی پرداخت و صدای رسایش در قلب شنوندگان پیچید و با عشقی  که داشت محافل مذهبی را صفایی حسینی بخشید. 

«والسلام »

نویسنده: حسن رحمتی

بهمن ماه 87        

+ نوشته شده در  جمعه بیستم آذر 1388ساعت 16:32  توسط مهدی بیگ وردی | 

معرفي يك الگو براي شناخت مدرسه استاندارد
الگويي كه در اين جا معرفي مي‌شود، توسط «لاوري» پيشنهاد شده است.
پيش از معرفي الگو، لازم است تعريفي از شاخص و استاندارد ارائه شود.
شاخص: عبارت است از نمودي از عمل يا كاركرد. فرد يا سازمان؛ مانند شاخص رفتار سالم.
استاندارد: عبارت است از مجموعه‌اي از معيارهاي مورد توافق و عيني كه براساس آن مي‌توان درباره شاخص‌ها داوري كرد. مانند استاندارد قضاوت درباره پيشرفت تحصيلي دانش‌آموز.

الگوي لاوري
الگويي كه «لاوري» براي مدرسه استاندارد ارائه داده، داراي يازده عنصر است و براي هر يك از عناصر، شاخص‌هايي هم در نظر گرفته است. مدير و ديگر كاركنان مي‌توانند براساس عناصر و شاخص‌هاي ارائه شده، مدرسه را از نظر استانداردبودن ارزشيابي كنند. ارزشيابان برون مدرسه‌اي هم مي‌توانند از الگوي معرفي شده، به منظور داوري درباره مدرسه استفاده كنند. دريك نگاه كلي، الگوي پيشنهاد لاوري براي مدرسه استاندارد، يازده بخش دارد:
اطلاعات: منظور از اطلاعات، اطلاعاتي است كه مدرسه و نوع خدماتي را كه ارائه مي‌دهد، معرفي مي‌‌كند.
* دانش‌آموزان و والدين با تاريخچه، ساختار و اهداف كلي مدرسه آشنا هستند.
* اطلاعات بنا به درخواست و نياز اشخاص ارائه مي‌شود.
* ارتباط و تماس منظمي با دانش‌آموزان و والدين، خواه كلامي، خواه نوشتاري، وجود دارد.
* سازوكاري براي معرفي نماكار مدرسه وجود دارد.
* همه كاركنان از روش‌ها و ساختارهاي مناسب و شيوه رفتار و طرح‌هاي عملي بهبود مدرسه آگاه‌اند.
* اطلاعات، به زبان روشن و مناسب عرضه مي‌شود.
* اطلاعات به شيوه‌هاي گوناگون عرضه مي‌شود.
* اطلاعات براي اثربخشي بيشتر مورد سنجش قرار مي‌گيرد.
اعتبار: دراين جا، منظور از اعتبار، عرضه خدمات مورد توافق در زمان مقرر است.
* يك مجموعه روش منظم براي تضمين ثبات در ارائه خدمات وجود دارد. مانند سنجش و گزارش‌دهي، بهداشت و ايمني، شيوه رفتار و...
* توافق صريح و مكتوب بين والدين، دانش‌آموزان و مدرسه وجود دارد.
* پايش يا بازبيني دروني و بيروني و ارزشيابي از خدمات وجود دارد.
* اولياي مدرسه مي‌كوشند از طريق برقراري رابطه با ساير مدارس يا موسسات آموزشي، بر كيفيت خدمات بيفزايند.
* روش خاصي براي ارائه شكايات در نظر گرفته شده است.
* ميزان رضايت دانش‌آموزان و والدين و ديگران به طور منظم مورد توجه قرار مي‌گيرد.
* رهنمودهايي براي پاسخ‌دهي به سئوالات و بررسي پيشنهادها وجود دارد.
قابليت و صحت: منظور از قابليت و صحت، دانش و توانايي و مهارت كاركنان مدرسه براي ارائه خدمات مناسب است.
* كاركنان به طور منظم براي تعيين نيازهاي آموزش و پرورش ارزشيابي مي‌شوند.
* مدير، عملكرد كاركنان را با استفاده از نمونه‌هايي معرف از عملكردهاي آنان، مورد پايش قرار مي‌دهد.
* والدين، دانش‌آموزان و سايرين، كاركنان را به منظور عرضه خدمات مناسب ارزشيابي مي‌كنند.
* اهداف كلي و روش‌هاي عملكرد مدرسه به كاركنان معرفي مي‌گردد.
* كاركنان نسخه‌هايي از اسناد مربوط به شيوه عمل مناسب را دريافت مي‌دارند.
* همه كاركنان فرصت يادگيري به دست مي‌آورند.
* يك ناظر متخصص (معلم راهنما، راهنماي تعليماتي، متخصص موضوع و روش و...) كاركنان را هدايت مي‌كند.
دستيابي اثربخش: منظور از دستيابي اثربخش، دستيابي كاربران (يادگيرندگان) يا والدين و دانش‌آموزان به اطلاعات يا پاسخ‌سئوال‌ها يا درخواست‌هاي مورد نياز است.
* مدرسه نظام دريافت پيشنهاد و انتقاد دارد.
* مدرسه داراي «راهنمايي» است كه نوع خدمات، نحوه پايش و ارزشيابي آن را توصيف مي‌كند.
* همه كاركنان مدرسه، به‌منظور استقبال از پيشنهادها و انتقادهاي كاربران، داراي نگاه مثبت و رفتار ترغيبي‌اند.
* به‌طور مؤكد، از دادن صفات خاص به كاربران مشكل‌دار جلوگيري مي‌شود.
* در مدرسه حتي با يك يادداشت كوتاه كاربران، امكان برگزاري يك نشست حضوري وجود دارد.
* در مدرسه مكان خاصي براي مصاحبه محرمانه وجود دارد.
* متناسب با عملكرد مدرسه، نشاني‌ها و شماره‌هاي تلفن، در دفتر موجود است.
* از ارتباط تلفني والدين، دانش‌آموزان و ديگران استقبال مي‌شود.
جبران اثربخش: جبران اثربخش بر اين نكته تأكيد دارد كه اگر خطايي رخ دهد يا اولياي مدرسه خدمات ناقصي از كاربر دريافت دارند، امكان جبران خطا و كاستي وجود دارد.
* مدرسه داراي نظام دريافت شكايات است.
* مدرسه راهنماي خاص ارائه خدمات، پايش و بازبيني نحوه ارائه خدمات و شيوه ارزشيابي آن را دارد.
* كاربران به بيان مسائل يا دشواري‌هاي خاصي كه با كاركنان دارند، تشويق مي‌شوند.
* بين مدرسه و والدين درباره نوع خدمات و كيفيت آن‌ها توافق وجود دارد.
مسائل ملموس: منظور از مسائل يا امور ملموس، نمود عيني يا فيزيكي خدمات است.
* تعريف فضاي مورد استفاده براي ارائه آموزش و انجام دادن فعاليت‌هاي تكميلي يادگيري، با مقاصد متناسب است.
* منابع و تجهيزات با مقاصد تعريف شده متناسب است.
* همه كاركنان در مورد اهميت مسائل ارائه خدمات، توجيه شده‌اند.
* ارزشيابان خارج از مدرسه به‌طور منظم، فضاي آموزشي و تجهيزات را ارزشيابي مي‌كنند.
* طرحي براي تأمين و تجهيزات مدرسه تدارك ديده شده است.
پاسخ‌گويي: عنصر پاسخ‌گويي، ناظر بر علاقه و توانايي كاركنان براي تدارك خدمات به‌صورت معقول و خلاقانه است.
* بين كاركنان مدرسه، به‌منظور برقراري ارتباط با كاربران، يك شيوه رفتاري معمول و مورد توافق وجود دارد.
* هر كاربر، از ميان كاركنان مدرسه، راهنماي خاصي دارد و فرد موردنظر در بيشتر اوقات براي كاربر قابل دسترسي است.
* در مدرسه، براي كاربران زمان پاسخ‌گويي و برقراري ارتباط موجود است.
* كاركنان، براي درميان گذاشتن مسائل با كاربران، فرصت منظمي در اختيار دارند.
بيمه و ايمني: مراد از بيمه و ايمني، برحذر بودن از خطر و آسيب‌ها و داشتن بيمه است. افزون بر اين، «حق محفوظ ماندن رازها» هم يكي از نكات مهم در بخش بيمه و ايمني است.
* در مدرسه، روش ويژه‌اي براي حفظ بهداشت، سلامت و ايمني وجود دارد.
* فضاها و تجهيزات با مقاصد متناسب‌اند.
* كاربر اطمينان دارد كه كاركنان ايمني و سلامت‌اش را در اولويت قرار مي‌دهند.
* كاربران در برابر سطحي معقول از خطرپذيري در فعاليت‌ها قرار دارند.
* سطوح خاصي از «حق محفوظ ماندن رازها» بين كاربران و كاركنان مدرسه مورد توافق قرار گرفته است.
* اسناد و مواد رايانه‌اي براي كاركنان خاصي در مدرسه قابل دستيابي است.
* كاربران مجاز به ديدن و بررسي اطلاعاتي هستند كه درباره آنها تدارك و ضبط شده است.
همدلي: منظور از همدلي، سطح خاصي از اقدامات مربوط به گوش دادن و شرح مسائل يكايك كاربران است.
* كاركنان براي انجام دادن اقدامات خاص جهت كاربري كه راهنمايي او را به‌عهده گرفته‌اند، ترغيب مي‌شوند.
* در آموزش كاركنان مدرسه، بر دانش و مهارت‌هاي درك نياز و موقعيت كاربران تأكيد مي‌شود.
* كاربران احساس مي‌كنند كه در مدرسه، پشتيبان خاصي دارند.
* كاربران در ارزشيابي كيفيت ارائه خدمات، برداشت‌ها يا نظريات دخالت داده مي‌شوند.
انتخاب و فعاليت: منظور از اين بند، توانايي كاربران در اثرگذاري بر نوع و سطح خدمات تدارك ديده شده است.
* كاربران در فعاليت‌هاي تصميم‌گيري مدرسه دخالت مي‌كنند و در شكل‌دهي تصميمات نقش دارند.
* براي كاربران، امكان انتخاب نوع خاصي از خدمات وجود دارد.
* به كاربران زمينه‌هايي ارائه مي‌شود كه در آن‌ها، براي انتخاب آزادي عمل دارند.
موقعيت كاربر: در اين شاخص، ميزان توجه و احترام به مراجعه‌كننده يا كاربر مورد تأكيد قرار مي‌گيرد.
* ماهيت ارتباط دوسويه بين كاربر و ارائه خدمات از سوي كاركنان و كاربران مورد توجه است.
* به كاربران فرصت اولويت‌بندي براي دسترسي به كاركنان داده مي‌شود.
* قرارداد مكتوبي بين مدرسه و كاربران وجود دارد و در آن، علايق كاربران و شرايط مدرسه درج شده است.
* در آموزش كاركنان مدرسه، به شيوه برآورد نيازهاي كاربران و تحقق حقوق آنان تأكيد مي‌شود.1
مديران مدارس مي‌توانند با درنظر گرفتن مواردي از عناصر يازده‌گانه، به تدارك سياهه برگه وارسي (چك‌ليست) اقدام كنند و براساس آن، نحوه عملكرد مدرسه را مورد ارزشيابي قرار دهند. در صورتي كه 70 تا 80 درصد از شاخص‌هاي ارائه‌شده پوشش داده شود، مي‌توان مدرسه را يك مدرسه استاندارد دانست.
راهكارهاي عملياتي در مدرسه‌هاي كيفي و استاندارد
حال با توجه به الگوي معرفي شده و شرايط آموزش و پرورش و مدرسه‌هاي ايران، ابعاد چهارگانه‌اي را كه مي‌تواند در بخش‌هاي مختلف در مدرسه‌هاي كيفي و استاندارد مورد توجه قرار بگيرد، مورد بحث قرار مي‌دهيم.

بعد تكنولوژي آموزشي
در بحث از تكنولوژي آموزشي، با توجه به توسعه و گستره قابل‌عنايت اين مقوله از علوم تربيتي، توجه به اين مؤلفه‌ها مورد تأكيد است:
* تجهيز مدارس از بعد سخت‌افزاري و نرم‌افزاري (راه‌اندازي آزمايشگاه‌ها و كارگاه‌هاي مجهز در حد كتاب‌هاي درسي، تجهيز مدرسه به نقشه‌ها ، كره‌ها، مدل‌ها، مولاژها و وسايل گوناگون، اورهد، اوپك، فيلم‌هاي آموزشي، اسلايدها، نوارهاي صوتي و هر چيزي كه در بخش سخت‌افزاري و نرم‌افزاري تكنولوژي آموزشي قرار گيرد)؛
* تجهيز مدارس از بعد كتابخانه دانش‌آموزي كارآمد، به‌روز، فعال و مرتبط با مواد آموزشي و درسي؛
* استفاده از الگوهاي متنوع ياددهي – يادگيري در امر آموزش دانش‌آموزان و آشنايي با فنون گوناگون روان‌شناسي يادگيري به‌وسيله معلمان؛
* توجه ويژه به مقوله طراحي آموزشي و استفاده از طرح درس‌هاي مدرن با انواع روش‌هاي موجود و براساس الگوهاي جديد، از جمله ساختن‌گرايي و فراشناخت؛
* استفاده از فنون متنوع ارزشيابي از آموخته‌هاي دانش‌آموزان، طراحي و ارزشيابي سئوال‌هاي امتحاني براساس شيوه هاي رايج، ارزشيابي مستمر و برگزاري امتحانات كوتاه‌زمان (كوئيز) و در يك كلام، از بين بردن نظام رايج امتحان‌گيري محض و غول كردن امتحان با جدا كردن آن از فرايند تعليم و تربيت و يادگيري.
* آموزش معلمان در مناسبت‌هاي گوناگون به‌صورت بازديدهاي علمي – آموزشي، آموزش در شوراي معلمان، اطلاعات ديواري، بروشورها، كارگاه‌هاي آموزشي درون‌مدرسه‌اي و...
* بازديد دانش‌آموزان از مكان‌هاي علمي، هنري، فرهنگي و آشنا كردن فراگيرندگان با جامعه به‌صورت جدي؛
* تغيير نگرش معلمان در زمينه تكليف و تكليف شب و ارائه راهبردهايي براي انفرادي و غني ساختن مجموعه تمرين‌هاي ارائه شده به دانش‌آموزان و متنوع كردن فرآيند تكليف؛
* توجه ويژه به آموزش برنامه‌اي و تهيه و تدوين كتاب‌ها و مجموعه كتاب‌هاي كار آموزشي از سوي معلمان؛
* تشكيل گروه مطالعاتي، تحقيقاتي و تحليل‌گري در بين معلمان براساس تفكر نظام تعليم و تربيت سامانه‌اي و ارائه راهبردهايي در اين زمينه براي چگونگي كار معلمان؛
* راه‌اندازي مراكز يادگيري در مدارس، به‌مثابه اولويت اول در اجرايي كردن تفكر سامانه‌اي تكنولوژي آموزشي در آموزشگاه؛
* تدوين و توليد جزوه‌هاي مواد آموزشي تكميلي در مدرسه، از سوي كادر مدرسه، معلمان و بقيه افراد؛
* كلاس‌بندي درس محور (طبقه‌بندي اتاق‌هاي مدرسه براساس مواد درسي يا مراكز يادگيري كلاسي)؛
* توليد و بهره‌برداري از بسته‌هاي آموزشي هر يك از مواد درسي در حد گسترده و وسيع در درون مدرسه؛
* توجه ويژه به فناوري اطلاعات (IT) به‌عنوان چتر تمامي مباحث تكنولوژي آموزشي؛
* و...

بعد نظام اداري مدرسه
در بعد نظام اداري مدرسه، انتظار مي‌رود مسئولان يك مدرسه استاندارد موارد زير را مدنظر داشته باشند:
* استفاده از روش‌هاي جديد مديريت، از جمله مديريت وقت، مديريت اطلاعات و... در امر اداره مدرسه؛
* راه‌اندازي شوراهاي گوناگون درون‌مدرسه‌اي و توجه ويژه به ستادهاي تربيتي و شوراهاي مدارس؛
* تشكيل جلسات پربار، مستمر، با برنامه و از پيش سازمان‌دهي شده شوراي دبيران و آموزگاران در مدرسه؛
* تشكيل گروه‌هاي آموزشي در بين معلمان (هم‌پايه و هم‌رشته)؛
* مكانيزه كردن نظام‌هاي اداري مدرسه براساس نياز و به‌تدريج و به‌دور از هرگونه تجمل‌گرايي و فارغ از هر نوع توجه اسباب‌بازي‌گونه به نظام‌هاي مكانيزه؛
* استفاده از نظريات دانش‌آموزان، كاركنان و اولياي فراگيرندگان براساس اجراي نظام مديريت مشاركتي از طريق دريافت پيشنهادها و گسترش اين نظام تا سطح مديريت كيفيت فراگير؛
* تقسيم مسئوليت‌هاي داخل مدرسه بين گروه‌هاي دانش‌آموزي و تقويت روحيه تعاون و همكاري در بين دانش‌آموزان؛
* قانونمند كردن مدارس براساس ضوابط و دستورالعمل‌هاي وزارت آموزش و پرورش و جمع‌آوري و تحليل بازخوردهاي ناشي از اجراي دستورالعمل‌ها و انعكاس آنها به مقامات ذي‌صلاح براي اصلاح؛
* استفاده مستمر و برنامه‌دار از اولياي دانش‌آموزان در كليه امور اداري، آموزشي و پرورشي مدرسه با يك برنامه از پيش تعيين‌شده؛
* تدوين و اجراي برنامه يك‌ساله آموزشگاه شامل كليه فعاليت‌هاي اداري، آموزشي و پرورشي. لازم است اين برنامه در تابستان هر سال انتشار يابد؛ البته بعد از اجراي چند برنامه يك‌ساله، مي‌توان در مورد تدوين برنامه‌هاي پنج‌ساله و بيشتر نيز اقدام كرد.
* توجه ويژه به امر كلاس‌بندي بهينه؛
* انجام دادن سريع كليه امور اداري در سطح مدرسه؛
* و...

بعد گروه‌هاي دانش‌آموزي مدرسه (محور دانش‌آموزان)
در بعد دانش‌آموزي مدارس موفق، انتظار مي‌رود لااقل يازده مقوله زير مورد توجه قرار گيرد:
* تشكيل گروه‌هاي مباحثاتي؛
* تشكيل گروه‌هاي مطالعاتي؛
* تشكيل انجمن‌هاي علمي؛
* استفاده از فراگردهاي يادگيري دانش‌آموزمدار و يادگيري مشاركتي در كليه امور اداري، آموزشي و پرورشي مدرسه؛
* آموزش «روش‌هاي مطالعه»، «برنامه‌ريزي درسي و استفاده بهينه از وقت» و «روش‌هاي موفقيت تحصيلي» به دانش‌آموزان؛
* ترتيب بازديدهاي علمي، فرهنگي، مذهبي و اعتقادي مستمر؛
* توجه ويژه به امر تحقيقات دانش‌آموزي و اختصاص بخشي از نمره امتحاني فراگيرندگان به اين امر؛
* ايجاد فرهنگ توجه ويژه به دروس هنر (از ابعاد متفاوت آن، مانند: نقاشي، خط، موسيقي و...) انشا، ورزش و شناخت حرفه‌ها و فنون، و تنظيم برنامه‌هاي متنوع براي اين دروس در سطح مدرسه؛
* انجام دادن مشاوره‌هاي گوناگون تحصيلي، تربيتي و شغلي با دانش‌آموزان و راه‌اندازي نظام مدون هدايت تحصيلي و شغلي در مدرسه براي توزيع مناسب دانش‌آموزان در مشاغل و رشته‌هاي تحصيلي مورد نياز جامعه؛
* آموزش كليه امور اداري مدرسه شامل: «قوانين و مقررات مدرسه»، «آيين‌نامه‌هاي امتحانات، انضباطي و...» و ساير دستورالعمل‌ها و قوانين مرتبط با دانش‌آموزان؛
* ترويج عنصر خلاقيت در سطح دانش‌آموزان، آموزش روشهاي پرورش خلاقيت و تاكيد بر خلاقيت، نوآوري و تفكر دانش‌آموزان به جاي تأكيد برحافظه‌پروري محض (در اين ميان دروس هنر، انشا و علوم پايه ارزش ويژه‌اي مي‌يابند)؛
* و...

بعد نظام پرورشي مدرسه
در بحث نظام پرورشي مدارس استاندارد، آنچه در مدارس كشور ما بايد انجام شود، با آنچه در مدارس برتر ساير كشورها انجام مي‌شود، بايد تا حد زيادي متمايز باشد. در واقع، بحث پرورشي در كشور ما، علاوه بر آن كه با روحيات، خلقيات، تمنيات و نيازهاي فراگيرندگان مرتبط است، به‌طور ويژه‌اي با مباحث مذهبي – اسلامي نيز درآميخته است. بنا بر اين، انتظار مي‌رود كه در مدارس استاندارد، مؤلفه هاي زير موردتوجه قرار گيرد:
* توجه خاص به فرهنگ پربار اسلام و مذهب گران‌سنگ شيعه و تمسك به ائمه معصومين (عليهم‌السلام) و فرهنگ ويژه اهل تسنن در مناطق سني‌نشين در امور عمومي مدرسه به‌صورت جدي و عملي و به‌دور از ظواهر؛
* ترويج فرهنگ قرآن كريم، تشكيل خانه‌هاي نور در مدرسه و آشنا كردن فراگيرندگان با مفاهيم، معاني و مصداق‌هاي عملي قرآن كريم؛
* ترويج فرهنگ نماز در بين دانش‌آموزان و اقامه نماز جماعت به‌منزله محور جدي امور مدرسه به‌صورت يك فعاليت داوطلبانه؛
* توسعه فرهنگ ولايت و رهبري در مدرسه؛
* توسعه فرهنگ امر به معروف و نهي از منكر در حكم يك اصل در ميان دانش‌آموزان؛
* ترويج تربيت سياسي، مذهبي – ديني، هنري و... در ميان فراگيرندگان؛
* ايجاد پيوند و تعميق رابطه عاطفي بين دانش‌آموزان و خاندان عصمت و طهارت(ع) و سيره اهل‌البيت عليهم‌السلام؛
* رشد و توسعه فضايل اخلاقي براساس ايمان به‌خدا و تقوا؛
* برگزاري مسابقات فرهنگي و هنري متنوع در مدرسه و تغيير مكرر در شكل برگزاري آن‌ها، به‌منظور جذب فراگيرندگان؛
* توجه ويژه به تبليغات جذاب، هدف‌دار، به‌روز و بهينه در مدرسه؛
* كيفي كردن فعاليت‌هاي پرورشي و توجه به اهداف پرورشي نظام آموزشي به‌صورت خرد و كيفي كردن هر يك از اهداف؛
* توجه خاص به راه‌اندازي و نيز بهره‌برداري بهينه از تشكل‌هاي دانش‌آموزي براي اداره امور مدرسه؛
و...

پيشنهادها
ارائه چند پيشنهاد، سرانجام اين بخش است:
* پيشنهاد مي‌شود در كنار دانشگاه‌هاي علوم تربيتي، پژوهشكده تعليم و تربيت وزارت آموزش و پرورش، رهبري مدارس استاندارد احتمالي را به‌عهده بگيرد يا براي الگوبرداري مدارس كشور، تبديل چند مدرسه عادي به مدرسه استاندارد را سرپرستي و مديريت كند.
* در انتخاب دانش‌آموز براي مدارس استاندارد، بايد از توزيع عادي هوش، استعداد و توانمندي دانش‌آموزان استفاده و از گزينش يك گروه دانش‌آموز با شرايط خاص براي اين قبيل مدارس خودداري شود.
* مدارس استاندارد با آموزشگاه‌هاي علوم تربيتي يكسان انگاشته نشود و از اجرا كردن طرح‌هايي كه قطعيت نظري آن‌ها به اثبات نرسيده است، خودداري شود.
* كار پيشرفت مدارس استاندارد با مطالعات تطبيقي ويژه و در مقايسه با مدارس استاندارد جهان، به‌صورت نشريات ادواري ويژه در اختيار مدارسي قرار گيرد كه در راه استاندارد شدن گام برداشته‌اند.

1. براي معرفي «الگوي لاوري» در طراحي مدرسه استاندارد، از منابع زير برداشت شده است:
* Gann,N.(1999).Targets for Tomorrow's schools.PA:falmer press.
* دكتر محرم آقازاده، نگاهي به شاخص‌هاي مدرسه استاندارد، مجله رشد مديريت مدرسه، سال دوم، شماره 9، تابستان 1383.

+ نوشته شده در  پنجشنبه نوزدهم آذر 1388ساعت 14:21  توسط مهدی بیگ وردی |